Sociale distributieplatformen voorzien toegang tot kwaliteitsvolle, gevarieerde en gezonde voeding voor mensen in armoede waardoor de koopkracht verhoogd wordt.

Foodsavers zijn daarom een essentiële partner bij de ontwikkeling van een duurzame en inclusieve voedselstrategie in Vlaanderen.

Situering en ontstaan

Vanuit de OCMW’s en voedselverdeelpunten die instonden voor voedselhulp, werd ongeveer 10 jaar geleden de nood vastgesteld aan distributieplatformen met een voldoende schaalgrootte.  Naast opschaling van de hoeveelheid verse voeding was ook ondersteuning nodig bij de logistieke organisatie van de voedselhulp, die veelal door vrijwilligers gebeurde.  Het stimuleren van duurzaam voedselgebruik stond op de agenda en  “Samen voor een betere voedselherverdeling en minder voedselverspilling” wordt het motto. In 2014 zien de eerste Foodsavers het daglicht.

Door projectmiddelen vanuit het departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin (o.a. in kader van Vlaams Relanceplan) worden 12 projecten in Vlaanderen goedgekeurd en financieel ondersteund met een totale subsidie van  2.800.000 euro tot en met 2025.

Deze 12 goedgekeurde projecten hebben de volgende 3 beleidsdoelstellingen:

  1. Regiovormend werken
  2. Voedsel distribueren en verhogen van het bereik naar het ganse grondgebied van Vlaanderen
  3. Transitie voorbereiden van sociale voedseldistributieplatformen naar circulaire voedselhubs

Wat doen Foodsavers?

Foodsavers zamelen kwalitatieve overschotten (voeding en niet-voeding) in en verdelen ze naar sociale organisaties (bv. sociaal restaurant, sociale kruidenier, voedselhulppunten, …) die ze verder verdelen tot bij mensen in armoede. We werken minstens aan sociale herbestemming van voedseloverschotten, maar kunnen daarnaast ook andere nuttige producten aanbieden (verzorgingsproducten, onderhoudsproducten, …) die bijdragen aan het voorzien in de materiële basisbehoeften van mensen in armoede.

We voorzien toegang tot kwaliteitsvolle, gevarieerde  en gezonde voeding voor iedereen.  Foodsavers zijn daarom een essentiële partner bij de ontwikkeling van een duurzame en inclusieve voedselstrategie in Vlaanderen.

Foodsavers zijn hét referentiepunt op het snijpunt tussen armoedebestrijding, voedseloverschotten en circulair werken. Dé hub inzake welzijn, duurzaamheid en tewerkstelling, zowel voor aanbieders als afnemers (ref. sleutelfiguren).

Foodsavers verlicht de verschillende partners en vrijwilligersorganisaties van hun logistieke taken, waardoor meer ruimte vrijkomt om in te zetten op een klantenversterkende visie, ontmoeting en doorverwijzing in functie van het ruimere welzijn van elke klant. Foodsavers wenst vanuit deze sleutelpositie verder een regierol op te nemen.

Stand van zaken

In de afgelopen tien jaar zijn er in verschillende Vlaamse regio’s Foodsavers ontstaan; tegenwoordig zijn er 13 sociale voedseldistributieplatformen actief in Vlaanderen.

Foodsavers  stimuleren regionale samenwerking tussen lokale besturen en koppelen voedselhulp aan het lokale welzijnsaanbod.  We hebben een aanzienlijke impact gerealiseerd op armoede, duurzaamheid en tewerkstelling (zie hoger).  Onze activiteiten hebben geleid tot minder voedselverspilling en meer kwalitatieve voedselhulp door dagelijkse, snellere herbestemming van voedseloverschotten op maat van verschillende sociale organisaties.  We realiseerden een grote logistieke efficiëntiewinst.

We zien heel wat uitdagingen:

  1. Stijging van aantal mensen die beroep doen op voedselhulp: De recente gegevens uit het jaarrapport BFVB 2023 tonen een stijging van het aantal mensen dat afhankelijk is van voedselhulp. (van 168.476 begunstigden in 2019 tot 209.450 begunstigden in 2022, een stijging met 24,3% in 4 jaar tijd)
  2. Voldoen aan een groeiende vraag bij beperkt aanbod: De vraag naar voedselhulp blijft stijgen, terwijl het aanbod van voedsel relatief stagneert (door ongunstige wetgeving) of op sommige plaatsen verminderd.
  3. Uitbreiding en versterking van leertrajecten: Door de instroom van kwetsbare profielen dienen wij onze leertrajecten uit te breiden en te versterken, met speciale aandacht voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.

Daarnaast vraagt onze werking verdere professionalisering:

  1. Gelijke verdeling van middelen: We streven naar een eerlijke verdeling van voedsel voor elke gemeente om ervoor te zorgen dat alle begunstigden in Vlaanderen gelijkwaardig toegang hebben tot onze diensten. Dat betekent eveneens een dekking van onze dienstverlening over gans Vlaanderen.
  2. Verbeterde samenwerking en duidelijke rollen: Een nauwere samenwerking met verschillende partners, o.a. met de Vlaamse en Federale overheid, lokale besturen, de Belgische Federatie Voedselbanken is essentieel om het groeiende aantal hulpbehoevenden effectief te kunnen ondersteunen.
  3. Efficiënte logistieke aanpak: We willen onze logistieke processen verbeteren en efficiënter maken om onze operaties verder te optimaliseren.